చల్లని వెన్నెల సోనలు
చిత్రం : వెలుగు నీడలు (1961)
సంగీతం : పెండ్యాల
గీతరచయిత : శ్రీశ్రీ
నేపధ్య గానం : సుశీల, జిక్కి
చల్లని వెన్నెల సోనలు - తెల్లని మల్లెల మాలలు
మా పాపాయి బోసినవ్వులే
మంచి ముత్యముల వానలు- "చల్లని"
పిడికిలి మూసిన చేతులు - లేత గులాబీ రేకులు పిడికిలి
మూసిన చేతులు - లేత గులాబీ రేకులు పిడికిలి
చెంపకు చారెడు సోగకన్నులే
సంపదలీనెడు జ్యోతులు
మా పాపాయి బోసినవ్వులే మంచి ముత్యముల వానలు -"చల్లని"
ఇంటను వెలసిన దైవము - కంటను మెరిసిన దీపం
మా హృదయాలకు హాయి నొసంగే
పాపాయే మా ప్రాణము "ఇంటను"
చల్లని వెన్నెల సోనలు - తెల్లని మల్లెల మాలలు
మా పాపాయి నవ్వు పువ్వులె
మంచి ముత్యముల వానలు
నోచిన నోముల పంటగ - అందరి కళ్ళకు విందుగా
పేరు ప్రతిష్టలె నీ పెన్నిథిగా
నూరేళ్ళాయువు పొందుమా
-చల్లని
ఈ పాటను శ్రీశ్రీ రాయగా సుశీల, జిక్కి ఆలపించారు. సావిత్రి, గిరిజ అభినయించారు. సన్నివేశ ప్రాధాన్యంగా సూర్యకాంతం, ముగ్గురు చిన్నపిల్లలు ఏడాదిలోపు, రెండు మూడేళ్ళలోపు, అయిదారేళ్ళ లోపు పిల్లలు కనిపిస్తారు. పుట్టి పెరుగుతున్న పిల్లవాణ్ణి పెంచుతున్న కన్నతల్లి హృదయం, ఆ పిల్లవాడిపై మమకారం పెంచుకున్న మరో మాతృ హృదయం - స్పందిస్తే ఎటువంటి భావాలు కలుగుతాయో వాటినే అక్షర రూపంలో అందించారు శ్రీశ్రీ. పరకాయ ప్రవేశ విద్య మంచి కవికి అంతర్లీనంగా ఉంటుందనటానికి ఈ పాట ఓ ఉదాహరణ.
ఇక్కడ ఆనాటి విలువల గురించి మరోసారి చెప్పుకోవాలి. పాట మొదట్లో మా పాపాయి బోసిననవ్వులె మంచి ముత్యముల వానలు - అని ఉంటుంది. తర్వాత నుంచి - మా పాపాయి నవ్వు పువ్వులె మంచి ముత్యముల వానలు - గా ఆ లైను రూపాంతరం చెందుతుంది. అందుకు కారణం - పిల్లవాడు పెరిగి బోసి నవ్వుల స్థాయి నుండి పళ్ళొచ్చాక అందంగా నవ్వేటంతగా పెద్దవాడయ్యాడు - అని ఎస్టాబ్లిష్ చెయ్యాలనుకోవటమే! నిర్మాత, దర్శకుడు, పాటల రచయిత కలిసి కూర్చుని అనుకుంటేనే గాని ఇంత లోతైన అవగాహన కలగదు. ఆనాడు ఉన్నదీ, ఈనాడు కొరవడుతున్నదీ అదే!
ఈ పాటను వకుళాభరణం రాగం ఆధారంగా స్వరపరిచారు. 'ఇంటను వెలిసిన దీపము' చరణానికి చక్రవాక రాగాన్ని, 'నోచిన నోములు పండగా' చరణం వద్ద మాయా మాళవ రాగాన్ని స్పృశించినా వకుళాభరణ రాగాన్నే ప్రధానంగా చేసుకుని పాటను నడపడం జరిగింది. ఈ పాటకు బెంగాలీలో గీతారయ్ పాడిన 'కాజల్ కాజల్ కుమ్ కుమ్' అనే ప్రైవేట్ గీతం ట్యూన్ ఆధారం అని శ్రీ.వి.ఎ.కె. రంగారావు తన 'ఆలాపన' శీర్షికలో పేర్కొన్నారు.
మాయదారి కీచులాట మా మధ్య వచ్చింది
రాయబారం చెయ్యవే తడికో తడిక
నువు రాయబారం చెయ్యవే తడికో తడిక
ఆడి వొగలమారి మాటలకు వొళ్ళంతా మండుతుందీ
రాయబారమెందుకే తడికో తడిక
నీ రాయబారమెందుకే తడికో తడిక
నేను ముక్కు పుడక తెచ్చాను ముంత గూట్లో పెట్టాను
పెట్కొమని దాన్ని పెట్కొమని బేగి పెట్కొమని
చెప్పవే తడికో తడిక
ఓ..ఆడి ముక్కు పుడక ముక్కలవ్వ చూడబోతె రాళ్ళు లేవు
తిప్పబోతె చిన్నమెత్తు శీల లేదు
ఆడి పోసుకోలు మాటలకుమోసపోను నేనింక
పొమ్మని చెప్పవే తడికో తడిక
మాయదారి కీచులాట మా మధ్య వచ్చింది
రాయబారం చెయ్యవే తడికో తడిక
నువు రాయబారం చెయ్యవే తడికో తడిక
నేను పట్టు చీర తెచ్చాను పెట్టెలోన పెట్టాను
కట్కొమని దాన్ని కట్కొమని బేగి కట్కొమని
చెప్పవే తడికో తడిక
అ తడికొ అ తడికొ అ తడిక తడిక తడికో
ఓ.....
ఆడి పట్టు చీరకంచు లేదు కట్టబోతె చెంగు లేదు
తెచ్చినాడి తెలివి తెల్లారిపోను
ఆడి ఇచ్చకాల మాటలకు ఇరిగింది నా మనసు
ఇడిసి పొమ్మనవే తడికో తడిక
నన్నిడిసి పొమ్మనవే తడికో తడిక
అ తడికొ అ తడికొ అ తడిక తడిక తడికో
రమణి ముద్దులగుమ్మ తాను రాజీకి రాకుంటే
రాతిరి శివ రాతిరే తడికో తడిక
ఈ ఏటికేడు ఏకాశే తడికో తడిక'
నా కంటిపాపలో నిలిచిపోరా
చిత్రం : వాగ్ధానం (1961)
సంగీతం : పెండ్యాల
గీతరచయిత : దాశరథి
నేపధ్య గానం : ఘంటసాల, సుశీల
పల్లవి :
ఊ..ఉ...ఉ...
నా కంటి పాపలో నిలిచిపోరా
నీ వెంట లోకాల గెలువనీరా...
నా కంటి పాపలో నిలిచిపోరా
నీ వెంట లోకాల గెలువనీరా
నా కంటి పాపలో నిలిచిపోరా
నీ వెంట లోకాల గెలువనీరా
ఆ..ఆ..ఆ..ఆ...
చరణం 1 :
ఈ నాటి పున్నమి ఏ నాటి పున్నెమో
జాబిలి వెలిగేను మనకోసమే...
అహ..హా..ఆ..
ఈ నాటి పున్నమి ఏ నాటి పున్నెమో
జాబిలి వెలిగేను మనకోసమే...
నెయ్యాలలో తలపుటుయ్యాలలో...
నెయ్యాలలో తలపుటుయ్యాలలో
అందుకొందాము అందని ఆకాశమే...
నా కంటి పాపలో నిలిచిపోరా
నీ వెంట లోకాల గెలువనీరా...